Czym są usługi regulacyjne i elastyczność sieci energetycznej?

Dzisiejsza publikacja poruszać będzie tematy związane z elastycznością sieci energetycznej, magazynami energii w kontekście sieci elektrycznej, integracją magazynów oraz szeroko rozumianą elastycznością sieci energetycznej w Polsce.

Publikacja podzielona została na sześć głównych tematów, które będą doprecyzowane i rozbite na mniejsze zagadnienia w zależności od zapotrzebowania merytorycznego danej tematyki. Główne tematy publikacji to:

  1. Wprowadzenie do zagadnienia;
  2. Usługi regulacyjne;
  3. Magazyny energii w sieci elektrycznej;
  4. Integracja magazynów energii;
  5. Elastyczność energetyczna w Polsce;
  6. Podsumowanie.

Elastyczność sieci, usługi regulacyjne – wprowadzenie do zagadnienia

Dynamicznie rozwijająca się przestrzeń związana z Odnawialnymi Źródłami Energii (OZE), powoduje, że powinniśmy podejmować kroki i dyskusje na temat ważnych kierunków działania w tym sektorze. Na kanwie powyższego obserwujemy systematyczne wzrost zainteresowania szeroko rozumianymi zagadnieniami związanymi z OZE oraz zwiększoną liczbę podmiotów, które realnie angażują się w proces regulacyjny związany z OZE. To właśnie takie inicjatywy przy wsparciu regulatora, pozwalają na podjęcie działań, które w systemowy sposób mogą przyczynić się do urealnienia zielonej transformacji energetycznej – szczególnie w Polsce – kraju, który przeżywa od ostatnich lat transformację związaną z zarówno z technicznym oraz mentalnym przeobrażeniem w odniesieniu do energii elektrycznej pochodzącej z naturalnych źródeł.

Dzisiejsza publikacja dotyczyć będzie kwestii związanych z próbą zdefiniowania pojęć, które na dzień dzisiejszy nie doczekały się jeszcze legalnych definicji. Postaramy się przybliżyć naszym Czytelnikom zagadnienia związane z magazynami energii w kontekście sieci elektrycznej, skupimy się na zagadnieniu związanym z integracją magazynów energii, czyli na temacie, który budzi ostatnimi czasy ogromne zainteresowanie szerokiego kręgu osób związanych z branżą OZE. Poruszymy również kwestię związaną z elastycznością energetyczną w Polsce.

Usługi regulacyjne

W tym miejscu należy podjąć próbę zdefiniowania pojęcia usług regulacyjnych w odniesieniu do tematyki szeroko rozumianej energii elektrycznej. Usługą regulacyjną nazywamy zdolność do funkcjonowania w ściśle określonym środowisku (warunkach) lub czynność wykonywaną przez wytwórcę energii na polecenie OSD polegającą na:

  • zmianie bazowego dobowego profilu mocy czynnej oddawanej do sieci;
  • zmianie mocy biernej pobieranej/oddawanej do sieci w stosunku do warunków określonych w umowach o przyłączeniu do sieci i świadczeniu usług dystrybucyjnych.

Natomiast przez bazowy dobowy profil mocy czynnej oddawanej do sieci należy rozumieć generację energii elektrycznej wynikającą z podpisanych umów sprzedaży energii elektrycznej/ciepła lub dostępności zasobów odnawialnych. Powyższa definicja została zaczerpnięta z publikacji – Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej nr 33 (ISSN 1425-5766, Nr 33/2013) – XVI Międzynarodowa Konferencja Naukowa Aktualne Problemy w Elektroenergetyce APE’13 Jurata, 12-14 czerwca 2013 Referat nr 2 – Możliwości świadczenia usług regulacyjnych przez generację rozproszoną – referat konferencyjny – autorzy Jarosław Grzegorz Korpikiewicz, Leszek Bronk, Tomasz Pakulski.

Warto jest podkreślić, że powyższa definicja stanowi niezwykle istotny element całego zagadnienie. Na próżno jest szukać innej, zbliżonej definicji, dlatego też tak ważne jest, aby właściwie propagować powyższe osiągnięcie.

Magazyny energii w sieci elektrycznej

Tytułem wstępu warto jest wyjaśnić znaczenie pojęć użytych w niniejszym rozdziale.

Czym jest magazyn energii?

Zgodnie z art. 3 pkt 10ka ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385) – dalej: „pr. ener.” – „magazyn energii” to instalacja umożliwiająca magazynowanie energii, w tym magazyn energii elektrycznej. Definicja obowiązująca od dnia 1 marca 2023 r.

Czym jest są sieci w rozumieniu przepisów pr. ener.?

Zgodnie z art. 3 pkt 11 pr. ener. – „sieci” to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego.

Komentarz do przepisu:

„Definicja instalacji znajduje się w art. 3 pkt 10 p.e., energii w art. 3 pkt 1 p.e., paliw w art. 3 pkt 3 p.e., przesyłania w art. 3 pkt 4 p.e., dystrybucji w art. 3 pkt 5 p.e., a przedsiębiorstwa energetycznego w art. 3 pkt 12 p.e. Wymogi dla urządzeń, instalacji i sieci zostały określone w rozdziale 6. Szerzej w komentarzu do tego rozdziału. Infrastruktura elektroenergetyczna, w tym sieci w rozumieniu art. 3 pkt 11 p.e., stanowi element infrastruktury krytycznej, o której mowa w ustawie z 26.04.2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1856). Współdziałanie wszystkich podmiotów w ramach systemu sieciowego odbywa się na podstawie umów. Zgodnie z art. 9g ust. 1 p.e. operatorzy systemów elektroenergetycznych są zobowiązani do opracowania instrukcji ruchu i eksploatacji sieci w zakresie swojego działania, w których określą szczegółowe warunki korzystania z sieci przez użytkowników systemu oraz warunki i sposób prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju tych sieci. Zgodnie z art. 54 ust. 1 p.e. osoby zajmujące się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6, obowiązane są posiadać kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisje kwalifikacyjne. Na podstawie art. 54 ust. 6 i 7 zostało wydane rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 1.07.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz.U. poz. 1392), określające m.in. rodzaje prac, stanowisk oraz urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych, przy których eksploatacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji czy zakres wymaganej wiedzy niezbędnej do uzyskania potwierdzenia posiadanych kwalifikacji.” – tak A. Kościuk [w:] Prawo energetyczne. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2023, art. 3.

Czym jest magazynowanie energii elektrycznej w rozumieniu przepisów pr. ener.?

W dalszej kolejności należy wyjaśnić czym jest w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa magazynowanie energii elektrycznej. W myśl art. 3 pkt 59 pr. ener. –magazynowanie energii elektrycznej to odroczenie, w systemie elektroenergetycznym, końcowego zużycia energii elektrycznej lub przetworzenie energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej lub wytworzonej przez jednostkę wytwórczą przyłączoną do sieci elektroenergetycznej i współpracującą z tą siecią do innej postaci energii, przechowanie tej energii, a następnie ponowne jej przetworzenie na energię elektryczną. Definicja obowiązująca od dnia 1 marca 2023 r.

Uzasadnienie ustawodawcy:

Warto jest przywołać uzasadnienie ustawodawcy, który w czytelny sposób uargumentował okoliczności, które przyświecały mu w momencie, gdy wprowadzał zmiany, które obowiązują od dnia 1 marca 2023 r. – „Obserwowany wzrost cen energii i jej nośników na rynkach światowych od 2022 r. jest wynikiem oddziaływania szeregu nakładających się na siebie czynników, głównie inwazji zbrojnej Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz w mniejszym stopniu ożywienia gospodarczego po pandemii COVID-19. Działania rozpoczęte przez Federację Rosyjską wpłynęły negatywnie na wysokość i nieprzewidywalność cen gazu, a następczo również innych surowców, w szczególności węgla kamiennego. Dodatkowo ożywienie gospodarcze skutkujące zwiększeniem się popytu na wszystkie paliwa wywołało presję na ich ceny. Trwająca przebudowa źródeł i kierunków dostaw węglowodorów i paliw powoduje dodatkową presję wynikającą z kosztów dostosowania się przedsiębiorców do nowej sytuacji. Presja ta jest potęgowana przez rosnące koszty uprawnień do emisji oraz koszty importu paliw z nowych kierunków. Skutkiem tego ceny energii cieplnej dla obywateli korzystających z ciepła systemowego wzrosły do poziomów wyższych niż założono, projektując obecnie obowiązujący mechanizm wsparcia, wpływając jednocześnie na wyższe obciążenie finansowe obywateli. Nie bez znaczenia jest fakt, iż ta wyjątkowa sytuacja przedłuża się, a wpływ na ceny energii był odsunięty w czasie ze względu na np. zawarte przed kryzysem kontrakty długoterminowe na dostawy paliw, a aktualnie podlegające aktualizacji. Powyższe doprowadza do sytuacji, kiedy w szczycie sezonu grzewczego obywatele otrzymują rachunki zawierające nowe znacznie podwyższone ceny za dostawę ciepła.”.

Komentarz do przepisu:

„W odróżnieniu od przesyłania i dystrybucji pojęcie magazynowania nie zostało zdefiniowane w pr. en. Zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka polskiego (M. Szymczak (red.), Słownik…), magazynowanie oznacza „składanie, przechowywanie w magazynie”, natomiast magazyn jest to „pomieszczenie do przechowywania różnych materiałów, towarów, surowców, produktów, zapasów czegoś, sprzętu, narzędzi itp.; skład, składnica”. Biorąc pod uwagę regulacje zawarte w pr. en., można stwierdzić, że ustawodawca powiązał pojęcie magazynowania jedynie z paliwami gazowymi (zob. art. 3 pkt 10a pr. en.). W tym miejscu warto podkreślić, że o ile samo pojęcie magazynowania nie zostało zdefiniowane w pr. en., o tyle ustawa ta nakłada określone obowiązki świadczenia takiej usługi, w określony sposób i na określonych zasadach, na operatorów systemu magazynowania. Istotne znaczenie może mieć także definicja pojęcia instalacji magazynowej, do której należy zaliczyć m.in. pojemności magazynowe gazociągów. Należy zatem odróżnić procesy techniczne zachodzące w gazociągach, związane z przesyłaniem i dystrybucją gazu, od procesów technicznych związanych z magazynowaniem gazu w tych gazociągach. Niemniej w obu przypadkach zachodzą procesy techniczne, które należy uznać za procesy energetyczne. Podobnie jak w przypadku przesyłania i dystrybucji gazu do procesów technicznych służących magazynowaniu gazu można zaliczyć przede wszystkim procesy związane ze zmianą ciśnienia gazu w instalacjach magazynowanych w celu optymalnego wykorzystania pojemności magazynowych.” – tak Z. Muras, M. Swora, A. Dobrowolski, F. Elżanowski, A. Falecki, R. Gawin, J. Kędzia, K. Kloc, M. Mordwa, A. Ratajczak, K. Smagieł, M. Szostakowska, R. Trypens, M. Wesołowski, M. Woszczyk, M. Zawiska, J. Zimmer [w:] M. Gutowski, D. Kośka, M. Nowaczek-Zaremba, D. Nowak, P. Orzech, M. Sachajko, A. Skoczylas, M. Stefaniuk, A. Walkiewicz, Z. Muras, M. Swora, A. Dobrowolski, F. Elżanowski, A. Falecki, R. Gawin, J. Kędzia, K. Kloc, M. Mordwa, A. Ratajczak, K. Smagieł, M. Szostakowska, R. Trypens, M. Wesołowski, M. Woszczyk, M. Zawiska, J. Zimmer, Prawo energetyczne. Tom I. Komentarz do art. 1-11s, wyd. II, Warszawa 2016, art. 3.

Jaka jest definicja magazynowania energii w rozumieniu przepisów unijnych?

Dodatkowo warto jest wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 59 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE – (Dz. U. UE L 158/125) – dalej: „Dyrektywa 2019/944” – przez magazynowanie energii należy rozumieć odroczenie, w systemie energetycznym, końcowego zużycia energii elektrycznej w stosunku do momentu jej wytworzenia lub przekształcenie jej w inną postać energii, umożliwiającą jej magazynowanie, magazynowanie takiej energii, a następnie ponowne przekształcenie takiej energii w energię elektryczną lub wykorzystanie jej w postaci innego nośnika energii. Tytułem wstępu do dalszego wyjaśnienia powyższej definicji należy na samym początku pochwalić unijnego ustawodawcę za proste, punktowe i niezwykle przejrzyste zdefiniowanie pojęcia magazynowania energii. To swoiste novum w ustawodawstwie, kiedy przedstawiane nam definicje legalne są dla nas czytelne, jasne i w pełni zrozumiałe.

Czym jest instalacja magazynowania energii w rozumieniu przepisów unijnych?

Zgodnie z art. 2 pkt 60 Dyrektywy 2019/944 – „instalacja magazynowania energii” oznacza, w systemie energetycznym, instalację, w której ma miejsce magazynowanie energii.

Czym jest magazynowanie energii (rozumianej szeroko, bez odnoszenia się wyłącznie do kwestii elektrycznej)?

Zgodnie z art. 3 pkt 59a pr. ener. – przez magazynowanie energii należy rozumieć magazynowanie energii elektrycznej lub przetworzenie energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej lub wytworzonej przez jednostkę wytwórczą przyłączoną do sieci elektroenergetycznej i współpracującą z tą siecią do innej postaci energii, przechowanie tej energii, a następnie wykorzystanie jej w postaci innego nośnika energii.

Integracja magazynów energii

Tematyka integracji magazynów energii elektrycznej jest niezwykle istotna z perspektywy kompleksowo rozumianego rozwoju branży OZE.

Co rozumiemy pod pojęciem „integracji”?

Przez integrację rozumiany proces tworzenia się całości z części oraz proces gospodarczy polegający na scalaniu przedsiębiorstw, działów gospodarki lub gospodarek poszczególnych krajów – tak słownik języka polskiego PWN.

Pojęcie integracji (magazynów energii) w kontekście ekonomii.

Warto jest przywołać ciekawe stanowisko, które traktuje o tym zagadnieniu na pograniczu prawa energetycznego i ekonomii. „W rezultacie braku sensu stricto definicji przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo w analizowanych powyżej aktach prawnych konieczne jest krótkie odwołanie do literatury ekonomicznej. W ramach teorii ekonomii problematyka pionowej integracji zaliczana jest do tzw. teorii organizacji przemysłu (industrial organization). Bada ona m.in. relacje między firmami, struktury rynkowe oraz wpływ regulacji na zachowania firm (zob. J. Tirole, The Theory of Industrial Organization, Cambridge 1997, s. 1-4). W ramach tej teorii integracja pionowa jest zdefiniowana jako strategia rozwoju firmy polegająca na łączeniu przedsiębiorstw zajmujących się różnymi etapami wytwarzania i dystrybucji tego samego produktu (zob. P. Buccirossi, Handbook of Anitrust Economics, Cambridge-London 2008, s. 145). W rezultacie przedsiębiorstwo zintegrowane pionowo to takie, które w ramach jednej struktury organizacyjnej prowadzi działalność na pionowo powiązanych poziomach łańcucha dostaw, często od zakupu surowców po sprzedaż produktu finalnego.” – tak Z. Muras, M. Swora, A. Dobrowolski, F. Elżanowski, A. Falecki, R. Gawin, J. Kędzia, K. Kloc, M. Mordwa, A. Ratajczak, K. Smagieł, M. Szostakowska, R. Trypens, M. Wesołowski, M. Woszczyk, M. Zawiska, J. Zimmer [w:] M. Gutowski, D. Kośka, M. Nowaczek-Zaremba, D. Nowak, P. Orzech, M. Sachajko, A. Skoczylas, M. Stefaniuk, A. Walkiewicz, Z. Muras, M. Swora, A. Dobrowolski, F. Elżanowski, A. Falecki, R. Gawin, J. Kędzia, K. Kloc, M. Mordwa, A. Ratajczak, K. Smagieł, M. Szostakowska, R. Trypens, M. Wesołowski, M. Woszczyk, M. Zawiska, J. Zimmer, Prawo energetyczne. Tom I. Komentarz do art. 1-11s, wyd. II, Warszawa 2016, art. 3.

Integracja w kontekście wdrożenia inteligentnego opomiarowania – co należy wiedzieć? Jakie są korzyści z wdrożenia systemu inteligentnego opomiarowania?

W tym miejscu warto jest powołać się na trafne uzasadnienie ustawodawcy, który tak uzasadnił projekt ustawy z przedmiotową problematyką – „Kluczową kwestią dla efektywnego wdrożenia inteligentnego opomiarowania jest integracja systemu centralnego z pozostałymi krytycznymi systemami operatora systemu dystrybucyjnego. W celu pełnego wykorzystania danych pozyskiwanych przy wykorzystaniu infrastruktury AMI powinny być stworzone, przy wykorzystaniu szyny integracyjnej, interfejsy do pozostałych rozwiązań informatycznych takich jak: Portal, Biling, HelpDesk, BPM, inne systemy lokalne a także powinny być udostępniane dane pozostałym interesariuszom rynku danych pomiarowych, w szczególności powinny być dostarczane dane do centralnego zbioru informacji pomiarowych. Realizacja integracji systemu centralnego z systemami obsługuj ącymi poszczególne procesy biznesowe operatora systemu dystrybucyjnego jest kluczowa dla powodzenia wdrożenia inteligentnego opomiarowania. Integracja zawsze będzie procesem zindywidualizowanym i będzie wymagała przeprojektowania i zmiany wybranych procesów biznesowych. Wykorzystanie w różnych obszarach działalności operatora danych pomiarowych i informacji, które one niosą jest kluczowe dla osiągnięcia korzyści biznesowych i co ważniejsze dla zapewnienia wymiernych korzyści dla odbiorców energii elektrycznej. Przykładem może być podkreślana przez odbiorców w badaniu opinii publicznej korzyść z szybkiej identyfikacji awarii i skrócenia czasu jej usunięcia.”.

Za ustawodawcą warto jest powtórzyć, że „w Polsce analizy kosztów i korzyści zostały wykonane. Z analiz tych wynika, że wdrożenie systemów inteligentnego opomiarowania umożliwi podejmowanie działań proefektywnościowych i stanowić będzie element budowy inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Przyczyni się też do efektywnego zarządzania energią elektryczną zarówno po stronie podaży, jak i popytu, co jest fundamentalne dla ograniczenia emisji CO2, oszczędności pierwotnych nośników energii oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii elektrycznej u prosumentów. Sprawnie działająca sieć inteligentna może w przyszłości skutecznie integrować rozproszone wytwarzanie energii elektrycznej w mikroźródłach, przewidywany rozwój samochodów elektrycznych i infrastruktury sieci domowej. Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną wskazuje na konieczność wdrożenia programów zarządzania popytem jako efektywnego sposobu na zapewnienie bezpieczeństwa dostarczania energii elektrycznej, w tym szczególnie w okresach szczytowego zapotrzebowania na moc w krajowym systemie elektroenergetycznym.

Pozytywnym skutkiem projektowanych rozwiązań będzie racjonalizacja zużycia energii elektrycznej w gospodarstwach domowych oraz zmniejszenie energochłonności gospodarki. Dostęp odbiorców do bieżących informacji o zużyciu energii elektrycznej pozwoli na racjonalizację jej zużycia ze względu na jej wartość ekonomiczną, co zmniejszy całkowite koszty funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Przyczyni się również do wzrostu elastyczności i konkurencyjności rynku energii elektrycznej.

Projektowane rozwiązania będą oznaczały dla:

1) przedsiębiorstw energetycznych – potencjalną redukcję kosztów dzięki pozyskaniu bardziej dokładnych danych rynkowych oraz wzrost przychodów w wyniku redukcji strat i nieefektywności w systemie (np. szybsze usuwanie awarii, eliminacja nielegalnego poboru energii elektrycznej);

2) operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego – poprawę bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego oraz obniżenie kosztów mechanizmu bilansowania;

3) sprzedawców energii elektrycznej – możliwość dostosowania ofert sprzedaży energii elektrycznej do indywidualnych potrzeb odbiorców końcowych;

4) odbiorców końcowych – likwidację rozliczeń na podstawie prognoz oraz świadome korzystanie z energii elektrycznej. Przewiduje się, że nastąpi poprawa parametrów jakościowych dostarczanej energii elektrycznej z korzyścią dla odbiorcy, a także ulegnie uproszczeniu i skróceniu procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej;

5) mniej zamożnych odbiorców – możliwość elastycznego gospodarowania energią elektryczną, proporcjonalnie do posiadanych środków finansowych, w tym np. czasowej rezygnacji z korzystania z najbardziej energochłonnych urządzeń.

Wprowadzenie projektowanych rozwiązań przyczyni się do poprawy funkcjonowania rynku energii elektrycznej, a tym samym ograniczenia podwyżek cen, przez ujawnienie cenowej elastyczności popytu i dokładniejszej informacji rynkowej. Będzie także możliwe zarządzanie poborem energii elektrycznej przez sterowanie instalacją – załączanie i wyłączanie urządzeń w zależności od pory doby i roku. Odbiorca końcowy, u którego zainstalowano licznik zdalnego odczytu, będzie rozliczany na podstawie danych o rzeczywistym zużyciu energii elektrycznej oraz będzie miał bieżący dostęp do danych o swoim zużyciu.

Podsumowując, podstawowe korzyści z wdrożenia systemu inteligentnego opomiarowania obejmującego operatora informacji rynku energii z perspektywy odbiorcy końcowego będą następujące:

1. Zwiększenie świadomości zużycia energii elektrycznej przez bieżącą kontrolą wskazań licznika, porównanie aktualnego zużycia z okresami poprzednimi oraz weryfikację kosztów pracy poszczególnych urządzeń;

2. Ułatwienie zmiany sprzedawcy. Odbiorca końcowy będzie mógł dokonać zmiany sprzedawcy w istotnie krótszym czasie dzięki zestandaryzowaniu procesu zmiany sprzedawcy;

3. Skrócenie czasu do wystawienia faktury. Jako bezpośrednią przyczynę redukcji (z 10 do 3 dni) wskazano zmniejszenie liczby czynności towarzyszących procesowi rozliczania należności odbiorców o konieczność zebrania danych w terenie, przygotowanie danych bilingowych i przesłanie danych do sprzedawcy;

4. Redukcja kosztów odczytu. W wyniku wprowadzenia systemu zdalnego odczytu odbiorca nie powinien więcej ponosić tzw. opłaty abonamentowej związanej z bezpośrednim odczytem licznika. Z zebranych danych i przeprowadzanych analiz wynika, że koszty odczytu licznika stanowią podstawowy koszt związany z ustaleniem zużycia energii elektrycznej przez odbiorcę końcowego i jego rozliczeniem. W związku z wejściem w życie tzw. pakietu zimowego przewiduje się konieczność zwiększonej częstotliwości odczytów liczników. Ponadto jednostkowy koszt odczytu powinien wzrosnąć w przyszłości w stosunku do kosztów instalacji samego licznika;

5. Uzyskanie korzyści wynikających z zarządzania popytem. Sprzedawca występujący w roli aktywnego uczestnika rynku będzie kierował konkretną ofertę dostosowaną do potrzeb uczestników poszczególnych segmentów rynku, tworząc w odpowiedzi na ich potrzeby taryfy dynamiczne;

6. Redukcja wsparcia finansowego w budowie i utrzymaniu źródeł szczytowych. Przewiduje się ok. 20% redukcję szczytowego zapotrzebowania na moc wśród odbiorców z grupy taryfowej G (realizowaną m.in. przez uczestnictwo odbiorców w programach DSR (przy zaangażowaniu agregatorów), w tym w reakcji na sygnały cenowe, świadome ograniczenie zużycia energii oraz przesunięcie zużycia poza godziny szczytowego zapotrzebowania. Wartość powyższą oszacowano na podstawie wyników testów konsumenckich prowadzonych przez Energa-Operator S.A. na wybranej populacji liczników AMI (na terenie Kalisza) oraz pilotażowego wdrożenia innowacyjnych programów redukcyjnych przez TAURON Dystrybucja S.A. i TAURON Sprzedaż S.A. we współpracy z PSE S.A.;

7. Uzyskanie oszczędności dzięki redukcji strat handlowych i technicznych. Założono, że w wyniku wdrożenia inteligentnego opomiarowania straty handlowe wynikające z nielegalnego poboru zostaną ograniczone o 60%. Zmniejszenie strat handlowych określono jako możliwe dzięki uzyskaniu narzędzi do bardziej precyzyjnego prognozowania zapotrzebowania, bieżącego monitorowania zmian w poborze energii elektrycznej oraz znaczącego zmniejszenia rozmiaru zjawiska nielegalnego poboru energii. Jako czynniki sprzyjające z kolei zmniejszeniu strat technicznych wskazano spłaszczenie krzywej zapotrzebowania na energię elektryczną w szczycie zapotrzebowania oraz dokładniejszy pomiar (dzięki niższemu progowi zadziałania liczników zdalnego odczytu);

8. Projektowane rozwiązania przyczynią się także do stworzenia potencjału do rozwoju mikrogeneracji oraz podłączenia do sieci dodatkowych urządzeń, łatwego rozliczania sprzedawanej energii elektrycznej przez odbiorców końcowych instalujących własne źródła mikrogeneracji (prosumentów);

9. Na wniosek odbiorcy końcowego w gospodarstwie domowym licznik zdalnego odczytu będzie mógł pełnić funkcję przedpłatowego układu pomiarowo-rozliczeniowego, a zmiana formy rozliczeń nastąpi bez dodatkowych opłat;

10. Odbiorca końcowy w gospodarstwie domowym będzie również mógł wystąpić z wnioskiem o skomunikowanie licznika zdalnego odczytu z urządzeniami sieci domowej w celu zarządzania pracą tych urządzeń;

11. Przepis, zgodnie z którym odbiorca końcowy w gospodarstwie domowym będzie mógł wystąpić do operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, do którego sieci jest przyłączony, o wyposażenie punktu ładowania należącego do odbiorcy końcowego w licznik zdalnego odczytu w instalacji odbiorcy końcowego w gospodarstwie domowym w związku z art. 10 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 908 i 1086) umożliwi oddzielne rozliczanie się za energię elektryczną pobraną przez pojazd elektryczny w gospodarstwie domowym.”.

Jakie są korzyści wynikające z wykorzystywania magazynów energii?

Korzystając z okazji warto jest przypomnieć korzyści wynikające z wykorzystywania magazynów energii elektrycznej (a tym samym do integrowania tych magazynów). Do zalet wykorzystywania magazynów energii elektrycznej zaliczamy m.in.:

  • realne wykorzystywanie uzyskanej wcześniej energii elektrycznej w dłuższej perspektywie czasowej;
  • zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego w ujęciu krajowym oraz w odniesieniu do każdego z użytkowników, którzy posiadają tego typu rozwiązania;
  • optymalizacja kosztów związanych z energią elektryczną;
  • częściowe remedium na rosnące koszty energii elektrycznej;
  • pozytywny pływ na środowisko naturalne;
  • optymalizacja wykorzystania przestrzeni niezbędnej do zlokalizowania magazynów energii (np. przy wykorzystaniu rozwiązania z magazynami pod powierzchnią ziemi);
  • skuteczne magazynowanie energii pozwala na zwiększenie ilości rozwiązań związanych z szerszym korzystaniem z urządzeń elektrycznych (np. świadomość posiadania magazynu energii pozwala z większym przekonaniem przystąpić do zmiany pojazdu spalinowego na pojazd elektryczny);
  • pozytywne kształtowanie postaw proekologicznych u młodych pokoleń (dzieci obserwujące rozwój zielonych rozwiązań w branży OZE w najbliższym otoczeniu, kształtują swój pogląd na ten temat i w perspektywie czasu, sami chętniej skorzystają z takich rozwiązań w przyszłości);
  • magazynowanie energii i świadomość posiadania konkretnej ilości energii możliwej do wykorzystania w danej jednostce czasu, korzystnie wpływa na kształtowanie zachowań związanych ze zrównoważonym zużywaniem energii – oszczędność energii elektrycznej na poziomie gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, organów państwowych, instytucji publicznych etc.;
  • zwiększenie ilości przedsiębiorstw, które oferują magazyny energii elektrycznej powoduje, że zwiększa się ich dostępność i rośnie konkurencja cenowa, co jest silnym argumentem przemawiającym za przyjęciem takiego rozwiązania (magazynowanie energii w perspektywie czasu powinno być coraz tańsze – przynajmniej w odniesieniu do samego kosztu zakupu urządzenia magazynującego).

Elastyczność energetyczna w Polsce

W tym miejscu warto jest wyjaśnić zagadnienie związane z elastycznością energetyczną w Polsce. Tytułem wstępu należy wyjaśnić samą definicję elastyczności. Zaczynając przedmiotowe rozważania zasadnym jest wyjść od słownikowej definicji słowa elastyczność.

Co oznacza pojęcie elastyczny?

Elastyczny to dający się odkształcać, szybko powracający po odkształceniu do pierwotnej postaci, łatwo przystosowujący się do nowych warunków, o czyichś ruchach: odznaczający się lekkością, miękkością – tak słownik języka polskiego PWN.

Pojęcie elastyczności w kontekście energetyki w Polsce.

Podążając za stanowiskiem zaprezentowanym na XXV Konferencji Naukowo -Technicznej „Rynek Energii Elektrycznej REE 2019”) – „elastyczność (flexibility) to zdolność systemu elektroenergetycznego do reagowania na zmiany zapotrzebowania i zdolność wytwarzania energii elektrycznej – jest charakterystyczna dla wszystkich systemów elektroenergetycznych. Elastyczność jest szczególnie istotna w systemach z większym udziałem zmieniającej się w czasie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych (głównie wykorzystujących energię wiatru i słońca). Wszystkie systemy elektroenergetyczne mają pewien poziom elastyczności, który ma na celu trwające cały czas dostosowanie wytwarzania do zapotrzebowania na energię elektryczną. Innymi słowy, elastyczność umożliwia przyłączonym podmiotom wymianę energii z siecią zgodnie z potrzebami oraz możliwościami, poprzez wykorzystanie naturalnej zdolności elementów sieci do przenoszenia zróżnicowanych w czasie obciążeń. Opisana powyżej zdolność systemu może mieć charakter pierwotny, czyli charakterystyczny dla danego systemu elektroenergetycznego, jak i wtórny, będący odpowiedzią użytkowników systemu na skierowane do nich bodźce. W przypadku nowego modelu rynku energii, prezentowanego w ramach tzw. Pakietu Czysta Energia (Clean Energy for All Europeans), proponuje się wykorzystanie elastyczności o charakterze wtórnym w bieżącym prowadzeniu pracy systemu elektroenergetycznego. Elastyczność tę można zdefiniować jako modyfikację wzorców produkcji i/lub konsumpcji na poziomie pojedynczym lub zagregowanym, w reakcji na sygnał zewnętrzny (sygnał cenowy / taryfa sieciowa / aktywacja / przeciążenie) w celu świadczenia usługi w ramach systemu energetycznego lub utrzymania stabilnej pracy sieci.

Elastyczność zmienia podejście przy ocenie opłacalności budowy poszczególnych źródeł wytwarzania oraz prowadzenia inwestycji sieciowych. Tworzy to nową podstawę działania systemu energetycznego opartą na elastyczności – następuje szybki rozwój przyłączanych do sieci OSD wszystkich rozproszonych zasobów energetycznych, które mogą być jej źródłem. W takiej sytuacji OSD ma obowiązek śledzenia zachodzących zmian zarówno od strony technicznej, prawnej, jak i rynkowej, oraz zaprojektowania narzędzi, umożliwiających właściwe wykorzystanie tych zasobów na potrzeby bieżącej pracy sieci i planowania jej rozwoju.” – tak Mataczyńska E., Sikora M., Lewandowski W.: „Wykorzystanie usług elastyczności przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego”, CIRE, 17 kwietnia 2019.

Elastyczność energetyczna oznacza więc możliwość dostosowywania się do zmieniającej się dynamicznie rzeczywistości w sposób, który pozwala na realne i bezpieczne spoglądanie w przyszłość z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego. To właśnie elastyczność energetyczna stanowi jeden z podstawowych elementów bezpieczeństwa energetycznego i prowadzi do utrzymania stabilnej pracy całej sieci energetycznej m.in. przez zdolność systemu energetycznego do reagowania na nagle pojawiające się zmiany.

Elastyczność sieci a magazyny energii – podsumowanie

Kwestie związane z magazynami energii, integracją magazynów energii oraz elastycznością energetyczną wydają się być jednymi z kluczowych zagadnień, które powinny być przedmiotem szerszych debat w kontekście dalszych kierunków rozwoju branży OZE. Zielona energia, która stanowi każdy rodzaj energii, która jest wytwarza z zasobów pochodzenia naturalnego, takich jak światło słoneczne, woda czy wiatr, stanowi właściwy kierunek, w którym powinny podążać świadome społeczeństwa. Zielona transformacja energetyczna odbywa się na naszych oczach i to od nas zależy, jak szybka będzie dynamika jej rozwoju w ujęciu całego globu. Warto jest pamiętać o tym, że każda optymalizacja związana z sektorem OZE (innowacje, integracje, łączenia, przekształcenia etc.), która ugruntowana jest na solidnych podstawach prawnych, pozwala z optymizmem spoglądać w kierunki szybkiego rozwoju zielonej transformacji.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

KONFERENCJA E-MAGAZYNY 2023

Najnowsze

PARTNERZY PORTALU

Kategorie

BĄDŹMY W KONTAKCIE

Najnowsze

PARTNERZY PORTALU

Kategorie

BĄDŹMY W KONTAKCIE